Turuncu kedilerin sırrı 60 yıl sonra çözüldü
Kedilerde turuncu kürk renginin nasıl ortaya çıktığına ilişkin yaklaşık 60 yıllık genetik gizem çözüldü. Stanford Üniversitesi ve Kyushu Üniversitesi'nden araştırmacılar, turuncu rengin Arhgap36 geninin düzenlenmesini etkileyen bir DNA eksikliğinden kaynaklandığını ortaya koydu.

Bilim insanlarının yürüttüğü iki bağımsız araştırmada, turuncu kürk rengiyle bağlantılı genetik değişim belirlendi. Araştırmacılar, turuncu kedilerde Arhgap36 geninin düzenleyici bölgesinde yaklaşık 5 kilobaz uzunluğunda bir DNA segmentinin eksik olduğunu tespit etti.
Bu değişimin, deri hücrelerinde genin RNA üretimini normal seviyesinin yaklaşık 13 katına çıkardığı belirlendi. Genin etkinliğindeki bu farklılığın, kürke rengini veren pigment mekanizmasını etkileyerek sarı ve kırmızı tonlarının ortaya çıkmasını sağladığı değerlendiriliyor.
TURUNCU KEDİLER NEDEN ÇOĞUNLUKLA ERKEK?
Araştırmanın ortaya koyduğu bulgular, turuncu kedilerin cinsiyetleriyle kürk desenleri arasındaki ilişkiye de ışık tutuyor. İlgili genetik değişimin X kromozomunda bulunması, erkek ve dişi kedilerde farklı renk dağılımlarının görülmesini açıklamaya yardımcı oluyor.
Erkek kediler tek X kromozomuna sahip oldukları için bu değişimi taşıdıklarında tamamen turuncu kürkle görülebiliyor. İki X kromozomuna sahip dişi kedilerde ise gelişim sırasında hücrelerde X kromozomlarından birinin rastgele etkisizleşmesi, farklı renk bölgelerinin oluşmasına zemin hazırlıyor.
Bu mekanizma, dişi kedilerde turuncu ve siyah renklerin bir arada görüldüğü alacalı ya da kaplumbağa kabuğu desenlerinin ortaya çıkmasında rol oynuyor.
TURUNCU KÜRK SAĞLIK SORUNU ANLAMINA GELMİYOR
Turuncu kedilerin zekâsı ve davranışları hakkında halk arasında çeşitli inanışlar bulunsa da kürk rengini ortaya çıkaran genetik değişimin tek başına sağlık veya zihinsel gelişim sorunu oluşturduğuna ilişkin bir bulgu bulunmuyor.
Arhgap36 genindeki değişimin pigment hücrelerindeki etkisinin belirlenmesi, kedilerde renk çeşitliliğinin genetik temelinin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlıyor. Yaklaşık 60 yıldır araştırılan bu mekanizmanın aydınlatılması, evcil kedilerin kürk renklerinin nasıl oluştuğuna ilişkin önemli bir bilimsel gelişme olarak değerlendiriliyor.



