Kutsal Kase, Hristiyanlar için var olan malum anlamı dışında, ekonomi dünyasında her derde çare, Taleb’in anti-fragile (kırılgan olmayan, başına gelen her olayda güçlenen) anlayışını uygulamaya mucizevi şekilde geçirecek, tüm politika yapıcıların peşinde koştuğu kavram, yöntem ya da mekanizma.
On yıllardır ülkede yaşanan ekonomik krizlerinin neredeyse tamamı kur üzerinden gerçekleşince, ekonomi yönetimlerinin aradığı Kutsal Kase, kur konusunda mutlak etkin olacak bir politika ya da politika aracı oluyor.
Bugün, sanılanın aksine, Kutsal Kase olduğuna inanılan etken, faiz politikası değil.
Yüksek faizle birlikte kolaylaşan TCMB’nin döviz piyasasındaki mutlak hakimiyeti.
Piyasada risk alarak pozisyon alan profesyonellerin dışındaki tüm yorumcuların, pek çok analistin, ekonomistin neredeyse eksiksiz içine düştüğü hata, faizin yeterince yüksek olmasının kurda istikrarı sağladığına dair olan inançları (ki istikrardan temel kasıt, Türk lirası pozisyonların reel olarak kazandırmaya devam etmesi, ekonomik gerekçeler değil).
DEFALARCA %1’E VARAN HACİMLİ YÜKSELİŞLER YAŞANDI
TCMB’nin alım yönünde müdahalede bulunmaması durumunda kurun nominal olarak da değer kazanacağını savunanların hepsinin gözden kaçırdığı, TCMB’nin satım yönünde her durumda piyasada olacağına dair oluşan inançla pozisyonların taşınmaya devam ettiği.
TCMB’nin çeşitli nedenlerle, dakikalarla ölçülebilen kısa dönemlerde, satış tarafında emir bulundurmadığı her durumda kurda “TCMB artık piyasadan çekildi” korkusuyla defalarca %1’e varan hacimli yükselişler yaşandı.
Milyarlarca dolar artan rezerve karşın, TCMB’nin son 18 ayda her benzer durumda piyasaya geç de olsa girerek kuru alışılmış ya da beklenen günlük harekete paralel bir seviyeye getiriyor olmasına karşın, bu yükselişlerin istisnasız her TCMB tarafından satış emri girilmediği durumda yaşanması TCMB açısından önemli bir sinyal olmalı.
Kutsal Kase, bu dönemde, faizden bağımsız olarak TCMB’nin döviz piyasadaki varlığı ve kontrolu elinde tutabilme becerisi. Dolayısıyla faizin %50, %45 hatta %35 olması değil, Türk lirasının Nisan ayı başından beri sürekli değer kazanmasını sağlayacak şekilde TCMB’nin kuru kontrol edebilmesi.
EKONOMİDE KARMAŞIK SİSTEM KENDİNİ TEKRAR EDİYOR
Piyasada pozisyon sahibi oyuncuların, sona kalanın dona kalacağını hissederek, dışarıdan bakıldığında gereğinden fazla hassas görünen ancak aslında çok haklı bir şekilde, Aralık 2021’de KKM’nin ortaya çıkmasıyla birlikte hayata geçirilen kur kontrolu mekanizmasının eninde sonunda ortadan kalkacağını bilerek, TCMB’nin her hatasında aynı tepkiyi vermesi, kasenin eninde sonunda kırılacağını, sadece zamanını bilmediğimizi düşündürtüyor.
Karmaşık bir sistemin kendisini yeterince tekrar etmesine izin verirseniz, beklenmedik bir sonuç eninde sonunda ortaya çıkacaktır…matematiğin, ortalamalar kanunun bize söylediği bu.
