Hazreti İsa için “Tanrı’nın oğlu” nitelemesinin yapıldığı ilk mozaik tablet İsrail’de; Filistinli tutuklulara yapılan korkunç işkencelerle gündeme gelen bir hapishanenin taban döşemesinin altından çıktı.
İsrail’in kuzeyindeki Megiddo bölgesinde yapılan kazılarda, Hristiyanlık tarihine ışık tutacak önemli bir eser ortaya çıkarıldı.
Haber Global’den Ertan Altan’ın haberine göre, Megiddo Hapishanesi’nin bulunduğu alanda keşfedilen ve “Megiddo Mozaiği” olarak adlandırılan antik yapının, erken dönem Hristiyan topluluklarına dair eşsiz bilgiler sunduğu belirtiliyor. M.S. 230 yılına tarihlenen mozaik, Hristiyanlıkta İsa’nın tanrısallığına dair bilinen en eski yazıtlardan birini içeriyor.
Yapılan araştırmalar, mozağin bulunduğu alanın, Hristiyanlık resmi bir din haline gelmeden önce ibadet için kullanılan bir mekan olduğunu gösteriyor. Antik dönemlerde Hristiyanların, kilise binalarından önce özel evlerde toplandığı biliniyor. Kazıyı yöneten ekip, “Bu buluntu, dünyanın en eski Hristiyan ibadethanelerinden birini ortaya çıkardı ve erken Hristiyan topluluklarının inanç pratiklerine dair eşsiz bir pencere açıyor” açıklamasında bulundu.
ÜÇ YAZIT YER ALIYOR
Ayrıca mozaikte, antik Yunanca yazılmış üç farklı yazıt yer alıyor. En dikkat çekici yazıtta şu ifadeler yer alıyor:
“Tanrı seven Akeptous, masayı Tanrı İsa Mesih’e bir anıt olarak sundu.”
Bu yazıt, İsa’nın Hristiyan inancında tanrı olarak kabul edilmesinin en erken örneklerinden biri olarak değerlendiriliyor. Araştırmacılara göre, “Akeptous” adlı bağışçı, erken dönem Hristiyan topluluklarında önemli bir yere sahip zengin ve nüfuzlu bir kadın olabilir. Ayrıca, mozaikte adı geçen masa, Eucharist ritüellerinde kullanıldığı düşünülen bir ibadet nesnesi olarak tanımlanıyor.
Diğer yazıtlarda ise, mozaik için bağış yapan Roma yüzbaşısı Gaianus ve Hristiyan topluluğunda önemli rol oynayan Primilla, Cyriaca, Dorothea, Chreste gibi isimlere atıfta bulunuluyor.
İSA VE BALIK SEMBOLİZMİ
Mozaikte, erken Hristiyanlıkta sıkça kullanılan bir sembol olan balık figürleri de yer alıyor. Balık figürünün Yunanca karşılığı olan “ΙΧΘΥΣ” (Ichthys), “İsa Mesih, Tanrı’nın Oğlu, Kurtarıcı” anlamına gelen bir akrostiş oluşturuyor. Bu sembol, erken Hristiyan topluluklarının kimliklerini ve inançlarını ifade eden önemli bir işaret olarak biliniyor.
İNANÇ TARİHİNE IŞIK TUTUYOR
Öte yandan Megiddo’daki kazılar, Roma ve Bizans döneminde farklı din ve kültürlerin bir arada yaşadığına dair ipuçları sunuyor. Bölgede Roma askeri kampı ile bir Samiri yerleşiminin yakınlığı, o dönemde farklı topluluklar arasındaki hoşgörüye işaret ediyor. Arkeologlar, “Bu kazılar, Hristiyanlar, Yahudiler, Samiriler ve putperestler arasındaki ilişkileri anlamamız için eşsiz bir fırsat sunuyor” açıklamasında bulundu.
İNCİL MÜZESİ’NDE SERGİLENİYOR
Megiddo Mozaiği, şu anda Washington DC’deki İncil Müzesi‘nde sergileniyor. Sergi, 6 Temmuz 2025 tarihine kadar ziyaretçilere açık olacak.
Bu buluş, erken Hristiyanlık dönemine dair bilinmeyen pek çok ayrıntıyı gün yüzüne çıkararak, dönemin inanç ve ibadet pratiklerine ışık tutmaya devam ediyor.
