Şişe sularda ‘yabancı marka’ etkisi: Son bir yılda fiyatı yüzde 100 arttı
Şişe suların fiyatı son bir yılda yüzde 100 arttı. Sektör temsilcileri ise yabancı markaların belirlenen ücret tarifesine uymamasından şikayetçi. Yaşanan durum rekabette eşitsizlik yaratırken yabancıların pazarın kontrolünü ele geçirdiği belirtiliyor.
Son zamanlarda ambalaj halindeki sulara gelen zamlar vatandaşın cebini yakıyor. Aradaki fiyat farkı, geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre yüzde 100 arttı.
Türkiye’nin yoğun enflasyon süreçlerini yaşadığı 2021-2023 arasında girdi maaliyetleri su fiyatlarını da etkilemişti.
Ancak 2023 yılı için girdi fiyatlarında olağanüstü bir artış olmamasına rağmen su fiyatlarındaki hızlı yükseliş devam etti.
Türkiye Gazetesi’nde yer alan habere göre, 19 litrelik damacana su fiyatı, İstanbul’da 140 liraya kadar çıkarken ortalama satış fiyatı ise 100-120 lira oldu.
Konuya ilişkin İstanbul Su ve Meşrubat Satıcıları Esnaf Odası Başkanı Ahmet Turan Akkaya, şişelenmiş içme suyunda pazarın yabancıların kontrolüne geçtiğinin altını çizdi.
“YABANCI MARKALAR TARİFEYE UYMUYOR”
“Biz her yıl bir fiyat tarifesi açıklıyoruz.” diyen Akkaya, “Ancak yabancı markalar tarifeye uymuyor. Su satıcıları arasında bir ticaret odasına kayıtlı üyeler var, bir de meslek odasına kayıtlı üyeler var. Meslek odasına kayıtlı üyeler İstanbul membalarını temsil ediyor. Yani Şile’den Silivri’ye kadar olan bölgede su satıyorlar. Ancak taşradan, yani Bursa, Sakarya, Bolu ve Kocaeli gibi illerden gelen su satıcıları tarifeye uymuyorlar. Bunlarda piyasada bildiğimiz yabancı markalar. Serbest piyasa adı altında satış yapıyorlar” dedi.
“FIRSATÇILIK YAPIYORLAR”
Markaların zorunlu tarifeden kaçmak için bayilerini esnaf odasına değil, ticaret odasına kaydettirdiklerini belirten Akkaya “Esnaf odası olarak yabancı su markalarının zamlarını durduramıyoruz. Son altı ayda iki defa su zammı gördük. Fırsatçılık yapıyorlar.” dedi, konuyu bakanlığa taşıdıklarını söyledi.
“CEZA KESİLMELİ”
Tüketici Birliği Federasyonu Başkanı Mehmet Bülent Deniz de konuyla ilgili bakanlığa harekete geçme çağrısında bulunarak şöyle konuştu:
Piyasa şartları gereği yapılan zamları fahiş buluyoruz. İşletme gideler son bir yılda bu kadar artmış olamaz. Nihayetinde döviz kuru, enerji fiyatları ve asgari ücrette dişe dokunur bir artış olmadı. Firmalar kafalarına göre fiyat belirliyorlar. Ticaret Bakanlığı’na bağlı Ticaret Genel Müdürlüğü ve Haksız Fiyat Değerleme Kurulu harekete geçmeli. Fiyatların neye göre arttığı sorgulanmalı. Kanunun verdiği yetki ile fırsatçılık varsa gerekli cezalar kesilmeli.
31 MİLYAR LİRALIK PAZAR
Türkiye Ambalajlı Su Üreticileri Derneği (SUDER) verilerine göre ise geçen yıl üretimde yüzde 1,6 büyüyen ambalajlı su sektörü, 10,8 milyar litrelik pazar hacmine ulaştı. Sektörün toplam cirosu 31,1 milyar liraya çıktı. Kişi başına düşen ambalajlı su tüketimi 127 litre oldu.
Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre de 2023 yılında 391 bin 876 ton ambalajlı su ihraç edildi ve 74,4 milyon dolarlık ihracat cirosuna ulaşıldı. Yapılan açıklamalarda ambalajlı su sektörünün 2024’te 11,1 milyar litre pazar hacmine ulaşacağı hedeflendi.
