BM tarafından Guterres adına yayımlanan yazılı açıklamada, İran’ın birçok kentinde protestoculara yönelik şiddet ve aşırı güç kullanıldığına dair gelen haberlerin Genel Sekreter’i derinden sarstığı ifade edildi. Açıklamada, yaşanan olaylar nedeniyle son günlerde çok sayıda kişinin hayatını kaybettiği ve çok sayıda kişinin yaralandığına dikkat çekildi.
TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜK VURGUSU
Açıklamada, İran halkının taleplerini barışçıl bir şekilde ve korku duymadan dile getirebilmesi gerektiği belirtilerek, ifade özgürlüğü, örgütlenme özgürlüğü ve barışçıl toplanma hakkı gibi uluslararası hukukta güvence altına alınan temel haklara tam saygı gösterilmesi çağrısı yapıldı.
BİLGİYE ERİŞİM ÇAĞRISI
Guterres’in, İranlı yetkililerden azami itidal göstermelerini ve gereksiz ya da orantısız güç kullanımından kaçınmalarını istediği aktarıldı. Ayrıca, iletişim hatlarının yeniden açılması da dahil olmak üzere ülkede bilgiye erişimi sağlayacak adımların atılmasının önemine vurgu yapıldı.
HRANA: CAN KAYBI 538’E ÇIKTI
ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), devam eden gösterilerde hayatını kaybedenlerin sayısının 538’e yükseldiğini bildirdi. İranlı yetkililer ise can kayıplarına ilişkin resmi bir açıklama yapmadı.
GÖSTERİLER EKONOMİK GEREKÇELERLE BAŞLADI
İran’da protestolar, 28 Aralık 2025’te yerel para biriminin döviz karşısında ciddi değer kaybetmesi ve ekonomik sıkıntılar nedeniyle Tahran Büyük Çarşı’da esnafın başlattığı eylemlerle başladı. Kısa sürede ülke geneline yayılan gösterilerde ölü ve yaralılara dair resmi makamlar tarafından net veriler paylaşılmadı. HRANA, 10 Ocak’ta yayımladığı önceki raporunda 116 kişinin hayatını kaybettiğini, 2 bin 600’den fazla kişinin yaralandığını ve 2 bin 638 kişinin gözaltına alındığını duyurmuştu.
