Greenwich Gözlemevi, 101 yıldır saatleri belirliyor

Başlangıç meridyeninin geçtiği nokta olması nedeniyle dünyanın doğu-batı boylamında “sıfır noktası” kabul edilen Greenwich Gözlemevi, 101 yıl önce ilk kez gönderdiği saatlik sinyallerle dünyadaki saatlerin de “sıfır noktası” olma özelliği taşıyor.

Bugün dünyadaki tüm saatler, Greenwich Saati (GMT) üzerinden artı ve eksi değerler alıyor.

Örneğin Türkiye, Londra’nın kış saatinde olduğu bu dönemde GMT+3 olarak saatlerini ayarlarken, Greenwich’in batısındaki New York’ta saatler GMT-5 olarak belirleniyor.

DAHA ÖNCE NASILDI?

Greenwich’ten önce herkes, bulunduğu noktadaki güneşin ve yıldızların konumuna göre seyrüsefer yapıyordu.

Dünyada haritacılık ve zaman kavramlarını en üst seviyede kesinlikle belirlemek isteyen İngiltere, 1675’te Londra yakınlarındaki Greenwich’te bir gözlemevi kurdu.

Buradaki gözlemevinde, astronomi ve yıldızların konumu belirlenirken 1833’te bir zaman küresinin düşürülmesiyle birlikte günler belirlenmeye başlandı.

6 KISA BİP SESİ

O günden yaklaşık 25 yıl sonra, Greenwich’teki bir kürenin belli zamanlarda düşerek işaret ettiği günlük zaman bilgisi, telgraf hattı aracılığıyla dağıtılmaya başlandı. 6 “bip sesi” biten saate ve saat başına işaret ediyor.

Dönemin Gözlemevi Direktörü Frank Watson Dyson’ın icat ettiği 6 kısa “bip sesi” günün tam saatini belirlemek için elektronik olarak üretilirken 5 Şubat 1924’te BBC Radyosu’ndan çalındı.

Bir saatin son 5 saniyesinde çalan 5 bip sesi ile saat başında çalan tek bir uzun bip sesini üreten saat ise Greenwich Gözlemevi’nde halen muhafaza ediliyor.

1924’TE STANDARDI BELİRLEDİ

Greenwich’teki gözlemevi, 1884’te, 25 ülkenin delegelerinden oluşan uluslararası bir toplantının ardından da başlangıç meridyeni kabul edilirken 5 Şubat 1924’te ise saatleri ve boylamları kesin olarak belirleyecek adım atıldı ve zaman sinyalleri saatlik gönderilmeye başlandı.

Bugün Greenwich Üniversitesi ve Ulusal Denizcilik Müzesi ile aynı arazi içerisinde bulunan Greenwich Gözlemevi, Londra’nın turistik noktalarından biri olarak 2 milyon ziyaretçi çekiyor.

BBC Radio 4 bugün hala haber bülteni açılışında, Dyson’ın ürettiği bip sesini çalıyor.