Diyarbakır’da Amida Höyük’teki kazılarda ‘Cumhuriyet’in ilk yıllarında basılan sikke’ bulundu

“Diyarbakır’ın kalbi” olarak nitelendirilen Amida Höyük’teki kazılarda, Cumhuriyet’in ilk yıllarında basımı yapılan sikke bulundu.

Asurlulardan Urartulara, Romalılardan Osmanlı’ya birçok medeniyete ev sahipliği yapan höyükte, Kültür ve Turizm Bakanlığının izniyle, Dicle Üniversitesi (DÜ) Sanat ve Tasarım Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İrfan Yıldız başkanlığında 2018’de başlatılan kazı çalışması sürüyor.

Höyükte bu sezonda yapılan kazılarda, Neolitik ve Kalkolitik dönemler ile Roma, Bizans, Selçuklu, Artuklu, Eyyubi, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerine ait mühürler, kemik aletler, ağırşaklar (iplik eğirmeye yarayan iği ağırlaştırmak için alt ucuna takılan, tahta, kemik ya da madenden yapılmış, ortası delik yarımküre biçimindeki ağırlık), kandiller, boncuklar, el baltaları, sikkeler, hançer kabzası ile I. Dünya Savaşı’ndan kalma Alman menşeili el bombası, “Çanakkale Savaşı rozeti” ile üzerinde Amerikan ordusu arması bulunan düğme gün ışığına çıkarıldı.

Buluntular arasında yer alan Cumhuriyet dönemine ait madeni para hakkında bilgi veren Yıldız, sikkenin 1926’da basıldığını belirtti. Yıldız, sikkeyle ilgili şunları kaydetti:

“1923’te Cumhuriyet’in kurulmasıyla beraber ilk basılan paralar arasında. Sikkenin ön yüzünde palamut ve meşe yaprağı, üstte ay yıldız, solda Osmanlıca 10 kuruş ibaresi yer almakta. Arka yüzünde ise buğday başağı, Osmanlıca Türkiye Cumhuriyeti ve yine paranın basım tarihi olan 1926 yazılıdır. Bu sikke harf inkılabından önce basıldığı için yazılar Osmanlıca. Aynı zamanda 1923’te kurulan Türkiye Cumhuriyeti’mizin o günkü ekonomik temellerini oluşturan ormancılığın simgesi olan meşe ve palamut, tarımın simgesi buğday başağının bulunması önemlidir.”

Bölgedeki kazılarda bugüne kadar 1.800 yıllık su kanalları ve kalorifer sistemi, yaklaşık 1.700 yıllık mezar odaları, 1. Dünya Savaşı’ndan kalma 782 el bombası, 800 yıllık mermer parçaları ve 7.000 ila 9.000 yıllık yangın tabakaları gibi kalıntıların ortaya çıkarıldı.

Bir açmada yürütülen çalışmalardaki yangın izi, seramik parçalarından ve taş malzemelerden elde edilen verilere göre ise bu bölgedeki yerleşimin 10.000 yıl önce başladığı tespit edildi.