22 yıl aradan sonra Türkiye’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilen tarihi 36. NATO Ankara Zirvesi, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen ikinci gün oturumlarıyla devam ediyor.
Beştepe’ye ulaşan ittifak liderleri, zirvenin en kritik kararlarının alınacağı ana oturumlar için bir araya geldi.
Günün ilk saatlerinde liderlerin giriş konuşmalarıyla başlayan hareketlilik, dün akşam gerçekleştirilen Erdoğan-Trump görüşmesinin yankılarıyla şekilleniyor.
YOĞUN DİPLOMASİ TRAFİĞİ
Sabahın erken saatlerinde zirve alanına giriş yapan devlet ve hükümet başkanları, basın mensuplarına kısa değerlendirmelerde bulundu.
Kulislerin bir numaralı gündem maddesi, ABD Başkanı Donald Trump’ın ilk gün Türkiye’ye yönelik CAATSA yaptırımlarının kaldırılması ve F-35 programına dair verdiği olumlu mesajlar oldu.
Yunanistan Başbakanı Miçotakis, konuyla ilgili olarak “Sorunlar iyi komşulukla çözülür,” ifadelerini kullandı.
KRİTİK OTURUM
Zirvenin resmi program akışı kapsamında önümüzdeki saatlerde şu kritik adımlar atıldı:
-
10.45’te Cumhurbaşkanı Erdoğan ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, liderleri Ankara Cumhurbaşkanlığı Sergi Salonu’nda resmi törenle karşıladı.
-
11.00’de İttifak’ın gövde gösterisi niteliğindeki geleneksel resmi aile fotoğrafı çekildi.
-
11.15’te ise Kuzey Atlantik Konseyi (NAC) Toplantısı yapıldı. Devlet ve Hükümet Başkanları düzeyindeki bu ana oturumda, müttefiklerin savunma harcamalarını milli gelirin %5’ine çıkarma taahhüdü, Ukrayna’ya yönelik yeni hava savunma destekleri ve küresel güvenlik riskleri masaya yatırıldı.
GÜNCEL GELİŞMELER
ABD’nin İran’a saldırısını değerlendiren NATO Genel Sekreteri Rutte, “İran ateşkesi ihlal etti, ABD’nin karşılığı gerekliydi,” dedi.
Kanada Başbakanı Carney ise Kanada ile Türkiye arasında “Serbest Ticaret Anlaşması” müzakerelerini resmen başlattı.
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, “Grönland satılık değildir. Ada halkı kendi geleceğini belirler,” dedi.
TRUMP: NATO’DAN MEMNUN DEĞİLİM
NATO Zirvesi için Beştepe’de bulunan ABD Başkanı Trump, “İran ile mutabakat zaptı benim için bitti. Onlar pislikler, vahşi ve şiddet dolu insanlar, yalancılar,” dedi.
“NATO’dan memnun değilim. Çünkü İran konusunda bize yardım etmediler,” diye belirten Trump, “Grönland bizim için önemli. Danimarka’ya faydası yok,” ifadelerini kullandı.
İSPANYA HAKKINDA AÇIKLAMA
Trump, İspanya hakkında ise şunları söyledi:
“İspanya ile ticareti hemen keseceğim konuşmayacağım bile çünkü herkes orumluluk alıyor elini taşın altına koyuyor ama İspanya para bile ödemiyor. Ama şimdi sizinle ticaret yapmak istiyoruz bize ticaret yollarını açın diyecekler ama hiçbir şekilde onlarla ticaret yapmayacağız. Bize adil davranılmadı. Biz her şeyimizi veriyoruz ama diğer ülkeler aynı davranmıyor.”
Bu açıklama üzerine İspanya’dan, “ABD ile harika sosyal, kültürel, ekonomik ilişkilerimiz var. Bunu değiştirmeye niyetimiz yok,” karşılığı geldi.
ERDOĞAN İLE MACRON GÖRÜŞTÜ
Zirvenin ilerleyen saatlerinde Cumhurbaşkanı Erdoğan, Fransa Cumhurbaşkanı Macron ile basına kapalı görüşme gerçekleştirdi. Öte yandan Türkiye ile İngiltere, güvenlik ve savunma anlaşması imzaladı.
Trump’ın, İttifak’ın savunma harcamalarını artırmasındaki rolüyle ilgili NATO Genel Sekreteri Rutte, “Bu koltukta olmasaydınız bunların hiçbiri gerçekleşmezdi,” ifadelerini kullandı.
Almanya Başbakanı Merz ise “Ankara’da NATO’yu daha güçlü ve daha birleşik kılacak yeni bir ruh oluşturacağımıza eminim,” dedi.
SONUÇ BİLDİRGESİ YAYIMLANDI
Saat 15.30’da NATO Zirvesi Sonuç Bildirgesi de yayımlandı. Öne çıkan bazı maddeler şöyle:
🔴 İran nükleer silaha asla sahip olmamalı. Hürmüz Boğazı’ndan geçişler sağlanmalı.
🔴 NATO’nun caydırıcılığı nükleer, konvansiyonel ve füze savunma kapasitesine dayanıyor.
🔴 NATO’nun 5. maddesine sadığız: Bir müttefike yapılan saldırı hepimize yapılmış sayılır.
🔴 Güçlü bir NATO içinde güçlü bir Avrupa inşa edilecek.
🔴 2027’de Ukrayna’ya yardım en azından bu yılki seviyede tutulacak.
🔴 Müttefikler arasındaki savunma ticaretindeki engelleri kaldırma çabaları sürüyor.
🔴 Rusya, Avrupa-Atlantik bölgesinin güvenliği ve istikrarı için uzun vadeli tehdittir.
🔴 Ukrayna’nın egemenliğine sarsılmaz desteğimiz sürüyor.
🔴 50 milyar doların üzerinde yeni savunma tedariki sağlanacak.
MİÇOTAKİS: ÇOK İYİ KARŞILANDIK
Yunanistan Başbakanı Miçotakis, zirvenin ardından gazetecilerin sorularını yanıtladı.
“Türkiye’ye F-35 satışına karışamayız,” diye belirten Miçotakis, “İsteyen istediğini yapar. Kimseye, kime ne satacağını söyleyemeyiz,” dedi.
“Ankara’yı ziyaret etmek benim için her zaman bir zevkti. İki ülke arasındaki ilişkilerin geliştirilmesinin her zaman büyük bir savunucusu olmuşumdur,” diye belirten Miçotakis, “Resepsiyona girerken herkese aynı marş (Ceddin Deden) çalındı. Karşılamada en ufak bir kusur olmadı. Çok iyi karşılandık,” ifadelerini kullandı.
TRUMP, ZELENSKY VE ŞARA İLE GÖRÜŞTÜ
ABD Başkanı Trump, Ankara’da Ukrayna Devlet Başkanı Zelensky ve Suriye Cumhurbaşkanı Şara ile görüştü.
Zelensky ile görüşmesinde “Çok sayıda savaşı bitirdik,” diye belirten Trump, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Putin ve Zelensky farklı karakterde insanlar ama ilerleme kaydettik. Putin de Zelensky de anlaşmak istiyor. Anlaşma yapmak benim işim.”
Suriye Cumhurbaşkanı Şara ile de bir araya gelen Trump, “Şara herkesin saygı duyduğu bir isim. Suriye artık daha istikrarlı. Suriye terör listesinden çıkacak,” dedi.
