ABD/İsrail – İran Savaşı’nın 33. gününde hem askeri tırmanış hem de diplomatik pazarlıklar açısından kritik gelişmeler yaşandı.
Bir yanda Washington ve Tel Aviv, İran’ın savunma hattını kırmak amacıyla Tahran’ın kalbindeki ideolojik kaleleri ve stratejik haberleşme merkezlerini hedef alan “nokta operasyonlarıyla” baskıyı en üst seviyeye çıkarırken; diğer yanda Tahran, Hürmüz Boğazı ve bölgesel müttefikleri üzerinden küresel enerji hatlarını kilitleyerek bu kuşatmaya yanıt veriyor.
Şimdi gelin bugünkü gelişmelere birlikte bakalım:
TAHRAN’DA SEMBOL BİNA VURULDU
ABD ve İsrail hava kuvvetleri, İran Devrim Muhafızları (IRGC) tarafından bir müze, eğitim merkezi ve operasyonel üs olarak kullanılan eski ABD Büyükelçiliği yerleşkesini (bilinen adıyla “Casusluk Yuvası”) hedef aldı.
Saldırı sonrası bölgeden yoğun dumanlar yükselirken, çevredeki dükkanların zarar gördüğü bildirildi.
Tahran’ın kuzeydoğu, batı ve merkezi bölgelerinde ardı ardına patlamalar yaşandı. Özellikle Tahran’ın batısındaki sanayi tesisleri ve Kerec bölgesindeki noktaların vurulduğu, bazı bölgelerde elektrik kesintileri yaşandığı rapor edildi.
Şehrin güneydoğusundaki Hecir bölgesi ve Siman kavşağı yakınlarındaki hava savunma bataryaları hedef alınırken, Ülkenin güneybatısında, Irak sınırına yakın stratejik bir nokta olan Ahvaz’ın doğusunda 4 büyük patlama meydana geldiği doğrulandı.
Hem ticari hem de yolcu taşımacılığında kullanılan Bender Abbas Limanı, “lojistik destek sağladığı” gerekçesiyle hedef alındı. Bu saldırı, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğini daha da kilitledi.
LÜBNAN CEPHESİ
İsrail ordusu, Beyrut’un Dahiye ve Mansuriyye bölgelerinde Hizbullah’a ait olduğu iddia edilen noktaları vurdu. Bu saldırılarda en az 5 kişinin öldüğü, 21 kişinin yaralandığı bildirildi.
Yemenli Husiler ise İran ve Hizbullah ile birlikte İsrail’e karşı ortak füze saldırısı düzenlediklerini açıkladı.
İRAN’IN MİSİLLEMELERİ
İran’dan İsrail’e yönelik yeni bir füze dalgası fırlatıldı. İsrail hava savunma sistemleri devreye girerken, Tel Aviv dahil merkezi bölgelerde sirenler çaldı.
Şarapnel parçaları nedeniyle yaralanmaların olduğu rapor edildi.
Birleşik Arap Emirlikleri’nde (BAE) bir İHA’nın hava savunma sistemleri tarafından engellendiği ve hava aracı parçalarının Rifa bölgesinde bir tarım arazisine düştüğü kaydedildi. Bölgeye düşen İHA parçalarının isabet etmesi sonucu Bangladeş uyruklu bir kişinin yaşamını yitirdiği belirtildi.
Suudi Arabistan ise son birkaç saat içerisinde 2 İHA’nın engellenerek imha edildiği açıkladı.
ENERJİDE KRİZİN ADI: HÜRMÜZ
İran, Hürmüz Boğazı’ndaki kontrolünü sıkılaştırırken Katar açıklarında bir tankeri vurdu.
FARS’a konuşan İran Meclis Başkan Yardımcısı Nikzad: “ABD ile müzakere olmayacak ve Hürmüz Boğazı açılmayacak,” dedi.
Ayrıca Kuveyt Uluslararası Havalimanı’ndaki yakıt depolarına ve Bahreyn’deki bazı tesislere İran kaynaklı dron saldırıları düzenlendiği açıklandı.
Wall Street Journal’a göre, Birleşik Arap Emirlikleri, ABD ve diğer müttefiklerinin Hürmüz Boğazı’nı “zorla açmasına yardım etmeye” hazırlanıyor.
SANA’ya göre, Suriye üzerinden uluslararası piyasaya sevk amacıyla Irak’tan yola çıkan 176 petrol tankeri, Tenef Sınır Kapısı’ndan ülkeye giriş yaptı.
Putin’in Özel Temsilcisi Dmitriev ise Avrupa’yı işaret ederek, “Rus tedariklerinden vazgeçmesi ve küresel kriz nedeniyle ‘enerji kısıtlamaları’ ve ‘yakıt kıtlığı’ ile karşı karşıyalar,” dedi.
Savaşın bir ayı devirmesiyle Brent petrolün varil fiyatı 104 doların üzerine çıkarak 2022’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
Endonezya yakıt rasyonalizasyonuna (karne uygulaması) geçerken, Sri Lanka elektrik fiyatlarına %40 zam yaparken, Sky News’e konuşan İrlanda merkezli Ryanair Havayolları CEO’su,”ABD-İsrail’in İran’la olan savaşı nedeniyle Mayıs ayında yakıt tedarikinde aksamalar yaşayabiliriz,” dedi.
Malezya, gemilerinin İran’a herhangi bir geçiş ücreti ödemeden Hürmüz Boğazı’ndan geçtiğini açıkladı.
DİPLOMATİK TRAFİK
ABD Başkanı Donald Trump, operasyonların “çok yakında” sona erebileceğine dair sinyaller vererek savaşın iki hafta içinde bitebileceğini öne sürdü. Ancak bölgeye ek birlik sevkiyatı devam ediyor.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, “gerekli garantiler verilmesi şartıyla” savaşı bitirme iradesine sahip olduklarını belirtirken, İran Dışişleri Bakanı Arakçi ise “Onları bekliyoruz,” diyerek ABD’nin kara işgaline tamamen hazır olduklarını söyledi.
İran Dışişleri de Washington ile doğrudan temas kurulduğunu ilk kez teyit etti ancak “topyekün bir saldırı durdurma” garantisi istediklerini vurguladı.
Buna karşın The Wall Street Journal, Washington yönetiminin bölgeye üçüncü bir uçak gemisi daha sevk ettiğini iddia etti. AA’ya göre ise ABD ordusu, İngiltere’ye 12 adet A-10C Thunderbolt II savaş uçağı gönderirken, İngiltere ve Romanya’da ABD tanker uçaklarının yoğun hareketliliği sürüyor.
TRUMP: İRAN’IN YENİ REJİM LİDERİ BİZDEN ATEŞKES İSTEDİ
İlerleyen saatlerde Truth Social’dan açıklama yapan Trump, şu ifadeleri kullandı:
“İran’ın yeni rejim lideri, ABD’den ateşkes talebinde bulundu. Hürmüz Boğazı ne zaman açık, serbest ve güvenli hale gelirse, bunu değerlendireceğiz. O zamana kadar İran’ı yok olana kadar bombalayacağız ya da, tabiri caizse, Taş Devri’ne geri göndereceğiz.”
Trump, yeni lider Mücteba Hamaney’i, “öncekilerden çok daha az radikalleşmiş ve çok daha zeki bir kişi olarak” nitelendirdi.
Savaşta dün neler yaşandığını öğrenmek için:
ABD/İsrail – İran Savaşı’nda 32. gün: Sahada çatışmalar sürerken, diplomasi çabaları yoğun
