ABD/İsrail – İran Savaşı’nda 31. gün: Hürmüz ısındıkça petrol yükseliyor

ABD/İsrail’in İran’a saldırısıyla başlayan savaşında 1 ay geride kaldı. Bugün itibarıyla bölge, tansiyonun yüksek olduğu günlerden biri yaşanıyor.

Bugün hem cephede hem de diplomatik sahada kritik gelişmeler öne çıkıyor. Günün kritik gelişmelerine birlikte bakalım:

HÜRMÜZ KRİZİ SÜRÜYOR, PETROL YÜKSELİYOR

İran kaynakları, Hürmüz Boğazı’nda “güvenlik gerekçesiyle” gemi trafiğini sınırladığını duyurdu. Bu durum, küresel petrol piyasalarında anlık bir dalgalanmaya yol açarak brent petrol varil fiyatlarını yukarı çekti.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), ticari gemilerin geçişini sağlamak amacıyla bölgedeki destroyer sayısını artırdığını açıkladı.

ABD Hazine Bakanı Bessent ise “İran ile yapılan ticari anlaşmaların ardından Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiği gün geçtikçe artıyor,” dedi.

The New York Times’a göre, Çin’e ait iki büyük nakliye gemisi Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yaptı. Bu, çatışmanın başlamasından bu yana boğazdan geçen en büyük konteyner gemileri olarak kayıtlara geçti.

ABD/İSRAİL VURUYOR

ABD ve İsrail koalisyonu İran’daki 40’tan fazla silah üretim tesisini ve stratejik Benderpol İskelesi’ni vurdu.

İsrail hava kuvvetleri, Suriye ve Lübnan sınırındaki lojistik hatlara yönelik “önleyici” saldırılarını sürdürdü. Özellikle İHA üretim tesisleri olduğu iddia edilen noktalar hedef alındı.

Akşam saatlerinde ise İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), Lübnan’ın güneyi için tahliye uyarısı yayınladı.

CBS’e göre, aralarında Navy SEALs (Deniz Komandoları) ve Army Rangers (Kara Komandoları) birliklerinin de bulunduğu yüzlerce ABD özel operasyon askeri Orta Doğu genelinde konuşlandırıldı.

İRAN’DAN ABD ASKERLERİNE GÖZ DAĞI

Buna karşın İran, “ABD askerleri bölgeye ulaşırken, kuvvetlerimiz teyakkuz halinde,” açıklamasında bulundu. İngiltere Başbakanı Starmer ise “Birleşik Krallık, İran’a asker göndermeyecek,” dedi.

İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan’ın Birinci Yardımcısı Arif, “Trump, Hark adasına sadece asker gönderme kararı alabilir. Askerlerin geri dönüşleriyle ilgili karar ise ona ait olmaz. Çünkü cehennemden kimse evine geri dönmez,” dedi.

İRAN MİSİLLİYOR

İran, “Gerçek Vaad 4” operasyonu kapsamında bölgedeki 5 ABD üssünü ve İsrail’deki askeri merkezleri balistik füzelerle hedef aldı.

İran destekli grupların bölgedeki bazı koalisyon üslerine yönelik füze ve kamikaze İHA denemeleri yaptığı, ancak büyük bir kısmının hava savunma sistemleri (Iron Dome ve Patriot) tarafından imha edildiği bildirildi.

Ayrıca İran, Hayfa’da bulunan petrol rafinerisini vurdu. Buna cevap verip vermeyeceklerinin sorulması üzerine ABD Başkanı Trump, “Kısa süre içinde göreceksiniz,” dedi

BEYAZ SARAY: İRAN’LA GÖRÜŞMELER İYİ GİDİYOR”

Beyaz Saray Sözcüsü Leavitt, “İran’la görüşmeler devam ediyor ve iyi gidiyor,” açıklamasında bulundu. Leavitt ayrıca eğer İran taahhütlerini yerine getirmezse, askeri sonuçlarının “felaket” olacağı konusunda uyardı.

Leavitt ayrıca Beyaz Saray’da yapılan duaya dair gelen tepkilerle ilgili ise şu ifadeleri kullandı:

“ABD, 250 yıl önce Yahudi-Hristiyan değerleri üzerine kuruldu. Başkanların, Savaş Bakanlığı liderlerinin ve birliklerimizin ulusumuzun tarihindeki en çalkantılı dönemlerde duaya sığındığını gördük. Ülkemize hizmet edenlerle konuşursanız, gelen dua ve destekleri takdirle karşıladıklarını size söyleyeceklerdir.”

İran’a anlaşma için 1 hafta süre veren Trump, New York Post’a verdiği demeçte, İran Dini Lideri Mücteba Hameney için “çok ağır yaralandı” dedi ve ekledi: “Geçmişteki isimler gittiği için tam bir rejim değişikliği oldu, şu an tamamen yeni bir grup insanla karşı karşıyayız. İran’daki yeni isimler, şimdiye kadar çok daha makul davrandı.”

Öte yandan Reuters, ABD Ordusu mensubu binlerce paraşütçünün Orta Doğu’ya vardığını bildirdi.

DİPLOMATİK TRAFİK

New York’ta acil koduyla toplanan BM Güvenlik Konseyi’nden henüz bir “ateşkes” kararı çıkmadı; ancak insani koridor açılması yönünde baskılar artıyor.

ABD enflasyon verilerinin (%2,4) Fed’in beklentilerine paralel gelmesi piyasaları bir nebze sakinleştirse de, savaşın 31. gününe girmesi tedarik zinciri endişelerini canlı tutuyor.

Suudi Arabistan ve BAE, çatışmanın kendi topraklarına sıçramaması için tarafsızlık vurgusunu yinelerken, yoğun bir mekik diplomasisi yürütüyorlar.

Bölge ülkelerini Ukrayna ile savunma iş birliği yapmama konusunda uyaran İran, “Kendi ülkesini yıkıcı bir savaşa sürükleyenlerin peşinden gitmek felaketle sonuçlanacak bir hesap hatası olur. Bölge ülkeleri, Ukrayna halkının trajedisinden ders çıkaracak kadar zekidir,” açıklamasında bulundu.

Öte yandan Avrupa Birliği (AB) Konseyi, İran’da “ciddi insan hakları ihlallerine karşı” uygulanan kısıtlayıcı tedbirlerin süresinin 13 Nisan 2027’ye kadar uzatıldığını açıkladı.

ULUSLARARASI BASINA YANSIYANLAR

The Jerusalem Post’a göre, İsrail Merkez Bankası Başkanı ise İran ile uzayan çatışmaların “ciddi ekonomik zarara yol açacağı” konusunda uyardı.

Reuters’a göre Trump, İran savaşına para harcamaları için Arap devletlerinden yardım istemeyi değerlendiriyor.

Yine The Jerusalem Post, İsrail’in Hizbullah’ın henüz silahsızlanmadığı gerekçesiyle mevcut savaş sona erdikten sonra bile Lübnan’ın güneyinin kontrolünü, “belirsiz bir süre daha elinde tutmayı” planladığını yazdı.

The Telegraph’ın haberine göre, İran Devrim Muhafızları, 12 yaş ve üstü çocukların “İran İçin” programı kapsamında lojistik ve devriye gibi geri hizmetlerde “gönüllü olarak” görev alabileceğini duyurdu.

Times of Israel ise İsrail ordusuna, İran’ın fabrika ve enerji altyapısı gibi ekonomik varlıklarını hedef almaya başlamasının emredildiğini yazdı.