İran resmi haber ajansı IRNA’ya göre, İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, başkent Tahran’da düzenlenen bir programda nükleer görüşmelere ilişkin açıklamalarda bulundu.
Garibabadi, 2015’te İran ile Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin (BMGK) 5 daimi üyesi ve Almanya arasında imzalanan ancak ABD’nin Mayıs 2018’de tek taraflı çekilmesi nedeniyle çıkmaza giren Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP) sonrasında 3 Avrupa ülkesi ile 13 Ocak’ta yeniden görüşmelerin yapılacağını belirtti.
Garibabadi, “İran ile 3 Avrupa ülkesi (Almanya, İngiltere, Fransa) arasındaki yeni tur görüşmeler için 13 Ocak tarihi belirlendi. Biz artık öngörü peşinde değiliz, daha önce de söylediğimiz gibi bu bir müzakere değil görüşmedir,” ifadelerini kullandı.
Görüşmenin, “müzakerelerin yeniden başlaması durumunda hangi çerçeve ve yöntemle yapılacağına ilişin konuların netleştirilmesiyle ilgili” olduğunu ifade eden Garibabadi, “daha fazla istişare amacıyla” yapılacağını belirtti.
KAPSAMLI ORTAK EYLEM PLANI’NIN (KOEP) GEÇMİŞİ
Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP) olarak adlandırılan nükleer anlaşma İran ile Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin (BMGK) daimi üyeleri ABD, Rusya, Çin, İngiltere ve Fransa ile Almanya (5+1) arasında 14 Temmuz 2015’te imzalanmıştı.
Bununla birlikte 2017’de ilk dönem başkanlık koltuğuna oturan Donald Trump iki yıla yakın dolaylı görüşmelerin netice vermemesi üzerine Mayıs 2018’de ülkesinin anlaşmadan tek taraflı olarak çekildiğini açıklamıştı.
Nükleer müzakerelerin yeniden başlamasına yönelik çabalar sonuç vermemiş, İran da uranyumu %60 düzeyinde zenginleştirmişti.
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Genel Direktörü Rafael Mariano Grossi, Aralık 2024’te yaptığı açıklamada, “Tahran ziyaretinde İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile görüştüğünü ve bir müzakereye başlama aşamasında olduklarını” aktarmıştı.
Grossi “Daha önce Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP) vardı ama artık yok. Daha fazla lazım da değil. İran, nükleer gelişme düzeyine ulaştığı için uranyumu neredeyse askeri düzeyde zenginleştiriyor, bu nedenle farklı bir yol bulmamız gerekiyor. Bu süreçte UAEA’nin önemli bir rol oynamasını diliyorum,” ifadelerini kullanmıştı.
