Geceleri 7 saatten az uyumak ve kalitesiz uyku, beyni yaşlandırıp demans riskini artırıyor

Arizona Üniversitesi liderliğinde yürütülen ve tıp dünyasında geniş yankı uyandıran yeni bir araştırma, her gün farkında olmadan tekrarladığımız bazı uyku alışkanlıklarının beyin sağlığımızı tehdit ettiğini ortaya koydu.

Alzheimer’s & Dementia dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, belirli uyku sorunları beyindeki mikroskobik hasarları tetikleyerek yaşlanmayı hızlandırıyor ve demans riskini doğrudan artırıyor.

9 YILLIK TAKİP

Araştırmacılar, çalışma kapsamında orta ve ileri yaş grubundaki 23.000’den fazla yetişkinin verilerini inceledi. Katılımcıların uyku alışkanlıkları kaydedildikten yaklaşık 9 yıl sonra beyin MRI taramaları gerçekleştirildi.

Sonuçlar oldukça çarpıcıydı; yüksek tansiyon, sigara kullanımı veya damar sertliği gibi kronik risk faktörleri tamamen göz ardı edildikten sonra bile, kötü uyku alışkanlıklarının beyinde doğrudan “beyaz cevher lezyonlarına” (hasarlarına) yol açtığı tespit edildi.

Beyindeki bu lezyonlar, ilerleyen yaşlarda Alzheimer ve benzeri demans hastalıklarının en önemli öncülerinden biri olarak kabul ediliyor.

İşte beyni normalden çok daha hızlı yaşlandıran ve yapısal hasara yol açan 3 alışkanlık:

1. Geceleri 7 Saatten Az Uyumak (Yetersiz Uyku): Yetişkinler için ideal uyku süresi 7 ila 9 saat arasında değişirken, geceleri sürekli olarak 7 saatin altında uyuyan kişilerin beyinlerinde beyaz cevher lezyon hacminin ciddi ölçüde arttığı görüldü. Hücrelerin kendini yenileyememesi, beyin temizliğinin yetersiz kalması bu hasarın arkasındaki temel neden olarak gösteriliyor.

2. Kronik Uykusuzluk (İnsomnia): Geceleri uykuya dalmakta zorlanmak ya da sık sık uyanıp tekrar uyuyamamak beyin dokusuna ciddi zararlar veriyor. Kesintisiz ve derin bir uyku evresine geçemeyen beyin, günün stresini ve biriken toksik proteinleri temizleyemediği için erken yaşlanma belirtileri göstermeye başlıyor.

3. Sık Sık Gündüz Kestirmeleri Yapmak: Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri de gün içinde sık sık uyuma ihtiyacı hissetmek oldu. Gündüz şekerlemeleri yapan kişilerin beyinlerinde de benzer hasar izlerine rastlandı. Uzmanlara göre gün içindeki aşırı uyku eğilimi, aslında gece uykusunun kalitesiz olduğunun gizli bir sinyali olabilir.

UZMANLAR UYARIYOR: DEĞİŞTİRMEK ELİMİZDE

Araştırma ekibi, genetik yatkınlıkların aksine uyku alışkanlıklarının “müdahale edilebilir ve değiştirilebilir” risk faktörleri olduğunun altını çiziyor.

Yani kronik uykusuzluk için bir uzmana başvurmak, uyku hijyenine dikkat etmek ve her gece 7-9 saatlik düzenli bir uyku düzeni oturtmak, beyni genç tutmak ve gelecekte demans yakalanma riskini azaltmak için en güçlü ve en ucuz reçete.

(GazeteVar Dış Haberler)